Biogram w trakcie opracowywania.

Informacje do biogramu zostały zebrane w ramach projektu „Szczecin – Ludzie Kultury w naszej pamięci” i zostaną przeanalizowane i uzupełnione na stronie najpóźniej do 20 listopada 2026 roku.

Walerian Pawłowski – kompozytor, dyrygent, publicysta muzyczny, pedagog. Fot. Krystian Woźniewicz. Źródło: zbiory Andrzeja Androchowicza

Walerian Pawłowski, na odwrocie zdjęcia: Pawłowski Wal. dyr. Orkiestry Filharmonii Szczecińskiej. 20.01.1954 r. Fot. Autor nieznany. Źródło: Zbiory Specjalne Książnicy Pomorskiej w Szczecinie

DATA i MIEJSCE URODZENIA: 18.12.1920 r., Kielce

DATA i MIEJSCE ŚMIERCI: 10.10.2004 r., Szczecin

MATKA: ....... .

OJCIEC: ....... .

RODZEŃSTWO: ....... .

ZWIĄZEK MAŁŻEŃSKI: data.......... w ....... .

ŻONA: ....... .

DZIECI: ....... .

MIEJSCA ZAMIESZKANIA: ....... .

DZIECIŃSTWO i NAUKA

Urodził w Kielcach, jednak młodość spędził w Poznaniu, a okres okupacji oraz studia muzyczne w Krakowie. 

PRACA i AKTYWNOŚĆ

W 1954 roku zadebiutował przed szczecińską publicznością prowadząc „Eroikę” Beethovena, po czym objął stanowisko drugiego dyrygenta Filharmonii Szczecińskiej, z którą współpracował przez blisko pół wieku. Z powodzeniem realizował się również jako kompozytor, tworząc m.in. dzieła symfoniczne („Żmogus”, „In memoriam”), utwory kameralne, a także muzykę do licznych spektakli i słuchowisk.

Szybko stał się jedną z najważniejszych i najbarwniejszych postaci powojennego życia kulturalnego miasta. W pamięci mieszkańców zapisał się przede wszystkim jako niezrównany popularyzator sztuki. Prowadził audycje radiowe, prelekcje i felietony, takie jak „Walerianowe Kropelki”.  W latach 70. XX w. na koncerty do filharmonii przychodziły całe klasy. Walerian Pawłowski z dyrygencką precyzją i humorem objaśniał muzykę klasyczną, zaszczepiając pasję w sercach tysięcy młodych słuchaczy.

Jego wszechstronne zainteresowania obejmowały także fotografię, motoryzację i sport. Napisał kilka książek, w tym wydany pośmiertnie „Przewodnik Melomana”.

OSTATNIE MIEJSCE SPOCZYNKU: Został pochowany na Cmentarzu Centralnym w Szczecinie, kwatera 44, rząd 2, grób 36.

Cmentarz Centralny w Szczecinie, Kwatera Zasłużonych, nr 44, rząd 2, grób 36. Nagrobek Waleriana Pawłowskiego. Fot. 26.08.2026, SNW

Walerian Pawłowski w karykaturze Arkadiusza Gacparskiego

UPAMIĘTNIENIA:

– Jego imię nosi skwer na szczecińskim Pogodnie wyposażony w zadaszoną scenę koncertową.

– 2026 – „SZCZECIN – LUDZIE KULTURY w naszej pamięci” – wystawa plenerowa w Bramie Głównej Cmentarza Centralnego w Szczecinie oraz e-wystawa. Realizacja projektu: Stowarzyszenie Nasze Wycieczki. Redakcja 31 biogramów oraz cyfrowa rekonstrukcja archiwalnych fotografii: Żaneta Maciejowska i Rafał Witkowski. Finansowanie: z 1,5% podatku przekazanego Stowarzyszeniu Nasze Wycieczki oraz z Małej Dotacji Gminy Miasto Szczecin – Wydziału Kultury. Źródła: Materiały tekstowe, archiwalne fotografie oraz aktualne zdjęcia pochodzą ze zbiorów instytucji kultury i archiwum Stowarzyszenia Nasze Wycieczki. Wszystkim serdecznie dziękujemy za pomoc w realizacji projektu.