Jerzy Kukorowski, „Yego”, „Kukor” – artysta sztuk wizualnych: malarz, scenograf, ...

W pracowni przy ul. Lenartowicza 3-4 w Szczecinie, 30.04.2009 r. Fot. Rafał Witkowski 

  

DATA i MIEJSCE URODZENIA: 17.05.1966 r., Szczecin

DATA i MIEJSCE ŚMIERCI: 24.05.2020 r., Oslo, Norwegia

 

MATKA: Mieczysława z domu Józefowicz urodzona w Tuliszkowie. Szkolę średnią ukończyła w Grudziądzu. Po ślubie wraz z mężem zamieszkała w Szczecinie. Tu ukończyła bibliotekoznawstwo. Wieloletni i zasłużony pracownik Pracowni Konserwacji Zabytków, gdzie prowadziła Dział Informacji Konserwatorskiej oraz Bibliotekę Zakładową.

OJCIEC: Eugeniusz. Technik budowy maszyn. Pracownik Stoczni Szczecińskiej im. Adolfa Warskiego. Zasłużony racjonalizator.

RODZEŃSTWO: siostra Joanna

 

ZWIĄZEK MAŁŻEŃSKI: trzykrotnie żonaty

ŻONA: Beata, Iwona, Ewa

DZIECI: –

 

MIEJSCA ZAMIESZKANIA:

Szczecin (dzieciństwo spędził w mieszkaniu przy ul. Emilii Plater, a w latach 1997–2008 miał pracownię przy ul. Lenartowicza 3-4), od 2005 r. – Oslo, od września 2010 r. – Vågå (Oppland, Norwegia)

 

Klatka schodowa budynku przy ul. Lenartowicza 3–4 w Szczecinie, gdzie mieściła się pracownia Jerzego Kukorowskiego. Fot. archiwum rodzinne

 

NAUKA:

Od najmłodszych lat przejawiał niezwykłe zainteresowanie czytaniem książek. Literatura historyczna, przygodowa i fantastyka były „Yego” pasją (w wieku 6 lat przeczytał Trylogię). Pokaźna biblioteka domowa i szkolna okazały się zbyt ubogie, aby zaspokoić jego głód wiedzy. Zaczął, więc sam wymyślać fabuły oprawiając je w obrazy i postaci. Tak powstały „Yego” komiksy i rozwinęła się pasja do rysowania. Miłość do książek pozostała z nim na zawsze. Znajdował w nich inspirację, ucieczkę od szarości.

 

Strona komiksu „Wojna światów” (rysunki: Jerzy Kukorowski, tekst: A. Lipiński, J. Kukorowski), źródło: archiwum rodzinne

 

Ukończył z wyróżnieniem Szkołę Podstawową nr 27 w Szczecinie przy ul. Dubois 38 (obecnie w budynku tym funkcjonuje Szkoła Podstawowa nr 11 z Oddziałami Integracyjnymi im. UNICEF). W latach nauki szkolnej uczęszczał do pracowni plastycznej oraz do pracowni turystyki w Pałacu Młodzieży w Szczecinie. Zachowała się jego karta uczestnictwa w zajęciach prowadzonych przez Przodownika Turystyki Pieszej PTTK nr 1558, Antoniego Adamczaka, z wpisanym terminem zajęć: poniedziałki w godzinach 15:30–18:45. 1 stycznia 1980 roku wstąpił do PTTK – początkowo do koła przy SP nr 27, a po 1982 roku do koła przy VII LO. Legitymacja członkowska nr 441037 została mu wydana przez Zarząd Wojewódzki PTTK 18 lutego 1980 roku. Wewnątrz dokumentu znajduje się wpis potwierdzający odbycie kursu Młodzieżowego Organizatora Turystyki oraz zdobycie odznak: brązowej i srebrnej Odznaki Turystyki Pieszej (OTP) oraz Górskiej Odznaki Turystycznej (GOT).

 

Legitymacja członkowska PTTK Jerzego Kukorowskiego. Na pierwszej stronie znajduje się informacja: ważna po opłaceniu wszystkich należnych składek. Źródło: archiwum rodzinne

 

Legitymacja członkowska PTTK Jerzego Kukorowskiego. Dwa znaczki po 6 zł na stronie składki członkowskie. Źródło: archiwum rodzinne

 

Jurek „Yego” Kukorowski, 1980, źródło: archiwum rodzinne

 

Pierwszy rok nauki ponadpodstawowej rozpoczął w IX Liceum Ogólnokształcącym przy pl. Mariackim 1 w Szczecinie. Od 1 września 1982 roku naukę kontynuował na drugim roku w VII Liceum Ogólnokształcącym przy ul. Jana Styki w Szczecinie. Tam przeżył krótką, acz intensywną przygodę z muzyką. Wraz z grupą kolegów powołał do życia zespół „Skandal”, który w 1983 roku zmienił nazwę na „Diana”. Grał w nim na gitarze basowej i śpiewał. Zespół tworzył radosne, tzw. „białe reggae”. Debiutancki koncert odbył się jesienią 1983 roku w Domu Kultury „Korab” w Szczecinie. Zespół „Diana” szybko zakończył działalność, ale Jerzy Kukorowski utrzymał kontakt ze środowiskiem muzycznym i po latach uczestniczył w nieformalnych eksperymentach muzycznych z awangardową grupą „Trans-Formacja”.

 

Jurek „Yego” Kukorowski i zespół „Diana": Zdzisław Dzidek Jodko, ręka Siusiaka, Waldemar „Grosiu" Grocholewski i Tomasz „Pies" Bachorz (odwrócony). Szczecin, DK „Korab”, 1983, źródło: archiwum rodzinne

 

Zespół „Diana”: Zdzisław „Dzidek” Jodko – wokal, Waldemar „Grosiu” Grocholewski – wokal, gitara, Tomasz „Pies” Bachorz – saksofon altowy, Jerzy „Yego” Kukorowski – gitara basowa, Grzegorz „Siusiak” Hann – instr. perkusyjne, Tomasz „Autobus” Kochański (niewidoczny) – perkusja. Szczecin, DK „Korab”, 1983, źródło: archiwum rodzinne

 

Jurek „Yego” Kukorowski i zespół „Członeczko", Szczecin, DK „Korab”, 1983, źródło: archiwum rodzinne

 

Jurek „Yego” Kukorowski i zespół „Diana”: Jerzy „Yego” Kukorowski, Waldemar „Grosiu” Grocholewski, Tomasz „Pies” Bachorz i Grzegorz „Siusiak” Hann. Szczecin, DK „Korab”, 1983, źródło: archiwum rodzinne

 

Jurek „Yego” Kukorowski i zespół „Diana", Szczecin, DK „Korab”, 1983, źródło: archiwum rodzinne

 

Zespół „Diana”: Jurek „Yego” Kukorowski i Tomasz „Autobus” Kochański, Szczecin, DK „Korab”, 1983, źródło: archiwum rodzinne

 

Jurek Kukorowski z siostrzeńcem. Lata 80. Fot. archiwum rodzinne

 

PRACA / AKTYWNOŚĆ ARTYSTYCZNA:

Kolejne lata były czasem zmian, poszukiwań i transformacji. W 1984 roku uległ poważnemu wypadkowi komunikacyjnemu, z którego cudem ocalał. Po długim okresie hospitalizacji oraz rekonwalescencji powrócił do malowania. Indywidualną działalność artystyczną rozpoczął w 1989 roku. Przez wiele lat żył i tworzył w rodzinnym Szczecinie, a od 1999 roku był członkiem Związku Polskich Artystów Malarzy i Grafików w Szczecinie.

 

Jego sztuka była kontrowersyjna i niekomercyjna, wywoływała skrajne emocje – prowokowała, zachwycała, wprawiała w zakłopotanie, a nawet raziła i budziła sprzeciw. W 1999 roku, w folderze towarzyszącym jego czwartej indywidualnej wystawie w Klubie „13 Muz”, sam artysta w autironiczny sposób pisał o własnej twórczości:

„Te obrazy są chaotyczne, przegadane i nieprzemyślane. Kompozycja żadna, kolory wołające o pomstę do nieba: chaos, eklektyzm i destrukcja, pretensjonalność i naiwność drażnią i odpychają. To jakby kosz na śmieci, do którego ktoś powrzucał wszystko na raz, łącznie z samym sobą. Ani się śmiać, ani płakać. Nie wiem, co można o nich powiedzieć więcej. Może ty się wypowiesz.” 

 

Mówił też:

„Trudno jest mówić w moich obrazach o analitycznej kompozycji czy strukturze. Powstają one raczej samoistnie, gdzie twórca jest raczej medium niż kreatorem. Widzę świadomość raczej jako sumę doświadczeń i skojarzeń – swobodną grę pamięci i wyobraźni. Nie szukam rozwiązań estetycznych ani tematów, one przychodzą same ze świata, którego doświadczam. Tak jak przychodzą, tak pozwalam im też znikać, zamalowując fragmenty obrazu lub paląc te prace, na które nie chcę już patrzeć – w ich miejsce pojawiają się nowe. Gdy kończy się ważny okres moich poszukiwań, pozwalam nagromadzonym obrazom rozjeżdżać się we wszystkich kierunkach. Dzięki temu staram się zachować lekkość i spontaniczność doświadczenia. Pokazując moje obrazy na wystawie, nie szukam poklasku, ponieważ nie oceniam własnych dzieł. To raczej tak, że prezentuję fakt dokonany, splot egzystencji, produkt uboczny walki o to, by stać się szczęśliwym człowiekiem. Walki o wyjście ze starych torów myślowych – do czego chcę zachęcić każdego, kto ma wyobraźnię i odwagę.”

 

Obraz Jerzego Kukorowskiego, źródło: archiwum rodzinne

 

Informator wystawy Jurka Kukorowskiego

 

 

Obraz Jerzego Kukorowskiego, źródło: archiwum rodzinne

 

Jerzy Kukorowski wyznawał buddyzm i od najmłodszych lat charakteryzował się bezkompromisowością artystyczną, spokojem, brakiem agresji oraz dystansem i lekką ironią wobec utartych schematów. Na zdjęciu posąg Buddy wykonany przez Jerzego Kukorowskiego, własność prywatna

 

DOROBEK:

Jerzy Kukorowski „Kukor” w swoim CV określał siebie jako artystę sztuk wizualnych, wykorzystującego różne formy ekspresji – od portretu i malarstwa ściennego lub elewacyjnego, przez fresk, mozaikę, dekorację wnętrz i scenografię, aż po performance.

 

WYSTAWY ZBIOROWE:

1990 – Salon Jesienny, "Wieczna ucieczka" obraz: technika mieszana, 250 cm x240 cm

1990 – Pl-Ama

2000 – Salon 2000, „Kto zrozumie?” obraz: akryl, pastel, olej, 60 cm x 90 cm

Ponadto udział w „Przeglądach RSTK”  corocznych, zbiorowych wystawach prezentujących dorobek członków tego stowarzyszenia w Wojewódzkim Dom Kultury (WDK) instytucji kultury w czasach PRL i na początku lat 90. odpowiedzialna za opiekę nad ruchem amatorskim i wystawienniczym w całym województwie szczecińskim, przekształcona później w Zamkowe Centrum Kultury / Zamek Książąt Pomorskich. Robotnicze Stowarzyszenie Twórców Kultury (RSTK) powsto na początku lat 80. i zrzeszało artystów nieprofesjonalnych, twórców ludowych i robotniczych (malarzy, rzeźbiarzy, poetów). 

 

WYSTAWY INDYWIDUALNE i DZIAŁANIA PERFORMATYWNE:

– 1987 – Galeria BWA w Szczecinie

– 1987 – Klub Wojskowy „Mars”, Szczecin

– 1987 – „Dąb Art”, Klub Osiedlowy „Dąb”, Szczecin

– 1987 – „Portret”, Klub „Pocztylion”

– 1990 – „Malarstwo i...”, Świnoujście

– 1991 – „Kukor & Robert Majkut”, Galeria „13 Muz”

– 1991 – Dom Kultury w Stargardzie

– 1992 – wystawa towarzysząca festiwalowi PMFT, Galeria „13 Muz” (PMFT = Przegląd Małych Form Teatralnych)

– 1992 – wystawa towarzysząca festiwalowi Dymnalia – Dymny Żongler Dwusturęki z udziałem znanych aktorów ze Szczecina oraz z krakowskiej „Piwnicy pod Baranami”, Zamek Książąt Pomorskich

– 1992 – akcje uliczne towarzyszące cyklowi „Teatr Letni 13 Muz”

– 1993 – „Po kompresji”, Opera i Operetka

– 1993 – wystawa towarzysząca festiwalowi Dymnalia

– 1993 – „Dmuchanie balona”, Kino Rybak

– 1993 – „Romeo i jego Julie” (w trakcie maratonu kabaretowego w Klubie „13 Muz”)

– 28.04.1994 – „Szklane wióry”, akcje artystyczne na Podzamczu w Szczecinie (części: 1. Nieciągłość pamięci, 2. Spokój zapomnienia, 3. Czas feniksa)

– 1995 – „Obcym wstęp wzbroniony”, Klub „13 Muz”

– 1997 – „Fatamorgana” – inauguracja pracowni przy ul. Lenartowicza 3-4 (malarstwo, pejzaż, martwa natura, akt, rzeźba, instalacja, performance i inne formy wyzwolonej aktywności)

– 17.04.1999 – „Jerzy Kukorowski, Malarstwo”, Galeria „Teraz”, oprawa muzyczna: Czarek Oziębłowski (electric violin)

– 1999 – „Malarstwo Jerzego Kukorowskiego”, Klub „13 Muz”

– 1999 – inauguracja i impreza urodzinowa „Moskwa–Pietuszki”, Impresariat „Oprócz” (wystawa sztuki – Jerzy Kukorowski, muzyka – Zbigniew Szmatłoch, teatr – Jacek Zawadzki)

 

Kasia Stankiewicz (wokalistka Varius Manx) i Jerzy Kukorowski, Fot. Pawłowski / wycinek prasowy

 

– grudzień 1999 – Podczas imprezy charytatywnej w szczecińskim klubie „Imperium” Jerzy Kukorowski namalował na żywo portret Kasi Stankiewicz (wokalistki Varius Manx) w trakcie jej występu. Dzieło zostało wylicytowane za 2 tys. zł, a dochód z aukcji przekazano Stowarzyszeniu na rzecz Osób Upośledzonych Umysłowo. Piosenkarka uznała ten obraz za swój najlepszy portret. 

– 08.04.2001 – „Cyrk” Koniec? czyli jaja z pogrzebu, klub Hormon (malarstwo, instalacja, taniec, światło-dźwięk)

– 2002 – „Noc Świętojańska”, Galeria Oficyna

– 14.04.2004 – akcja artystyczna „Jak Wojtek został strażakiem” (klub Pod Sukniami) z aktorem Konradem Pawickim (wokal), zespołem Budyń (Jacek Szymkiewicz, Przemysław Waszak) oraz niepełnosprawnymi uczestnikami warsztatów

– 2007 – „Tam i z powrotem” (oryg. There and Back Again), ArtSmed Galleri, Oslo

 

 

Obraz Jerzego Kukorowskiego, fot. SNW

 

Obraz Jerzego Kukorowskiego, fot. SNW

 

Jurek „Kukor” Kukorowski, Szczecin, ul. Lenartowicza 3-4, fot. 30.04.2009, Rafał Witkowski

 

Jurek „Kukor” Kukorowski, Szczecin, ul. Lenartowicza 3-4, fot. 30.04.2009, Rafał Witkowski

 

Jurek „Kukor” Kukorowski, Szczecin, ul. Lenartowicza 3-4, fot. 30.04.2009, Rafał Witkowski

 

REALIZACJE AUTORSKIE: 

– Teatr Polski w Szczecinie, malowidło ścienne w sali kabaretowej poświęconej pamięci wybitnych poetów i artystów kabaretowych – istnieje do dziś (2026)

– Heggedal Karaoke Pub, Heggedal, Norwegia

– Dom Kultury „Słowianin”, Szczecin – malowidło na zewnętrznej ścianie budynku, przedstawiające najsłynniejsze postacie w historii muzyki rockowej oraz 2 obrazy w holu na drugim piętrze – zamalowane w 2013 roku

– Klub „13 Muz” – Dom Środowisk Twórczych, Szczecin (1995/1999) – stała ekspozycja przedstawiająca historyczne i współczesne postacie z kręgów kultury

– Hotel Radisson, Szczecin

– Klub nocny „Soho”, Szczecin

– Muzeum przy Latarni Morskiej, Świnoujście

– Biuro architektoniczne Beaty Strojnej, Szczecin

– Kościół Garnizonowy pw. św. Wojciecha w Szczecinie (aranżacja Grobu Pańskiego w ramach obchodów Świąt Wielkanocnych)

  

Szczecin, Teatr Polski, „Ścianka” z dobrymi duchami Czarnego Kota Rudego namalowana przez Jurka Kukorowskiego. Na „ściance” m.in: Jan Banucha, Ryszard Major, Arkadiusz Gacparski, Jacek Polaczek. Fot. 24.08.2026, SNW

 

Mural wykonany przez Jurka Kukorowskiego w 1997 roku - wejście do Domu Kultury „Słowianin”, Szczecin, fot. archiwum rodzinne

 

Mural wykonany przez Jurka Kukorowskiego w 1997 roku - wejście do Domu Kultury „Słowianin”, Szczecin, źródło: archiwalne materiały DK  „Słowianin”

 

Mural wykonany przez Jurka Kukorowskiego w Domu Kultury „Słowianin”, Szczecin, źródło: archiwalne materiały DK  „Słowianin”

 

Jerzy Kukorowski malował portrety znanych ludzi kultury bezpośrednio na ścianach (jak w Słowianinie i Teatrze Polskim) oraz na różnego rodzaju podkładach, często nietrwałych. Jeden z takich obrazów wisiał przez 10 lat w Klubie 13 Muz. W 2008 roku zdemontowanie pracy ze ściany na czas remontu sali, w sposób nieprzemyślany i bez porozumienia z autorem, doprowadziło do jej zniszczenia – przypadek ten opisano w Kurierze Szczecińskim.

 

Sprawę uszkodzenia i usunięcia z foyer przed salą Kominkową Klubu 13 Muz wielkoformatowego malowidła (makatki) autorstwa Jerzego Kukurowskiego, przedstawiającego twarze osób związanych z klubem, opisała Katarzyna Stróżyk w Kurierze Szczecińskim nr 132 z 8 lipca 2008 roku. Dzieło, które wisiało w tym miejscu przez dziesięć lat, zostało zdjęte w trakcie remontu i – w wyniku złego zabezpieczenia oraz wcześniejszych uszkodzeń – uległo zniszczeniu. Ówczesny dyrektor klubu, Rafał Roguszka, tłumaczył, że praca była w fatalnym stanie, a były dyrektor Bohdan Ronin-Walknowski wraz z fotografikiem Wojciechem Jabłońskim podjęli próbę jej odrestaurowania. Sprawa wywołała dyskusję wśród szczecińskich twórców – od żalu po utraconym symbolu 13 Muz, po opinie krytykujące wartość artystyczną samej pracy.

 

Fragment z wyżej wymienionego artykułu prasowego 

 

MEDIA (PRASA, RADIO, TV):

– 13.02.1987 – „Głos Szczeciński”

– 28.04.1987 – „Kurier Szczeciński”

– 1990 – Salon Jesienny – „Wieczna ucieczka”

– 21.08.1991 – „Kurier Polski”

– grudzień 1993 – Radio, audycja „W krzyżowym ogniu pytań”

– 25.11.1993 – „Kurier Szczeciński”

– 26.11.1993 – „Głos Szczeciński”

– 27.11.1993 – „Dziennik Szczeciński”

– 1997 – TVP Szczecin, program kulturalny „Zaczarowana dorożka”

– 1998 – TVP Szczecin

– 2000 – Salon 2000 – „Kto zrozumie?”

– 04.03.2000 – „Gazeta Wyborcza”. Artykuł dot. otwarcia Salonu 2000 przez ZPAP w Galerii Północnej Zamku Książąt Pomorskich. Dołączone było zdjęcie obrazu Jurka "Perspektywa 2000" (wymiary 4 × 2,5 m), który zaginął po tej wystawie

– maj 2001 – TVP Szczecin

– 07.01.2004 – „Kurier Szczeciński”

– 08.01.2004 – „Kurier Szczeciński”

– 14.04.2004 – „Kurier Szczeciński”

– 16.04.2004 – „Kurier Szczeciński”

– 21.02.2007 – „Gazeta Wyborcza”

– 08.07.2008 – „Kurier Szczeciński”

– 09.07.2008 – „Kurier Szczeciński”

 

Informacja z jednej z lokalnych gazet z 2004 roku: Poeta i Kot. Jedną ze ścian Czarnego Kota Rudego – najmniejszej sceny Teatru Polskiego – pokrywają wizerunki artystów związanych z tym teatralnym kabaretem, nieżyjących, a bliskich mu duchem. W gronie portretów – autorstwa Jerzego Kukora-Kukorowskiego – pojawił się, zmarły niedawno, poeta Henryk Banasiewicz.

 

Jurek Kukorowski i jego obrazy w Norwegii, źródło: archiwum rodzinne

 

OSTATNIE MIEJSCE SPOCZYNKU: Zmarł 24 maja 2020 roku w szpitalu w Oslo. Po kremacji urnę z prochami złożono 24 maja 2021 roku na Cmentarzu Centralnym w Szczecinie, kwatera 113A, rząd 5, grób 10. 

 

Cmentarz Centralny w Szczecinie, kwatera 113A, rząd 5, grób 10. Fot. 16.06.2021, SNW

 

UPAMIĘTNIENIA: 

– 2020 – Po śmierci Jurka Kukorowskiego szczeciński artysta Wojciech Czajkowski pomalował „Gryfusia” przed Urzędem Miasta

 

Po śmierci Jurka Kukorowskiego szczeciński artysta Wojciech Czajkowski pomalował „Gryfusia” przed Urzędem Miasta, fot. 2020, archiwum rodzinne

 

– 2026 – „SZCZECIN – LUDZIE KULTURY w naszej pamięci” – wystawa plenerowa w Bramie Głównej Cmentarza Centralnego w Szczecinie oraz e-wystawa. Realizacja projektu: Stowarzyszenie Nasze Wycieczki. Redakcja 31 biogramów oraz cyfrowa rekonstrukcja archiwalnych fotografii: Żaneta Maciejowska i Rafał Witkowski. Finansowanie: z 1,5% podatku przekazanego Stowarzyszeniu Nasze Wycieczki oraz z Małej Dotacji Gminy Miasto Szczecin – Wydziału Kultury. Źródła: Materiały tekstowe, archiwalne fotografie oraz aktualne zdjęcia pochodzą z prywatnych zbiorów rodzinnych, ze zbiorów instytucji kultury oraz archiwum Stowarzyszenia Nasze Wycieczki. Wszystkim serdecznie dziękujemy za pomoc w realizacji projektu.