STEPNICA - Przystań im. kapitana Roberta Hilgendorfa

W Stepnicy funkcjonują dwie przystanie żeglarskie. Pierwsza z nich zlokalizowana jest przy Kanale Młyńskim. Druga znajduje się w Porcie Morskim, pomiędzy basenem przeładunkowym a częścią rybacką. W 2015 roku nadano jej oficjalną nazwę: Przystań im. kapitana Roberta Hilgendorfa.

Stepnica. Przystań im. kapitana Roberta Hilgendorfa, fot. 06.03.2026, SNW

Kim był Robert Hilgendorf?

Robert Wilhelm Berthold Hilgendorf urodził się 31 lipca 1852 roku w przysiółku Schiebenhorst koło Stepnicy. Jego ojciec, kapitan małych jednostek pływających po Zalewie Szczecińskim i przewożących m.in. torf, zabierał go na pokład od najmłodszych lat. Dzięki temu 12-letni Robert posiadał już na tyle duże doświadczenie, że samodzielnie prowadził kuter ojca. W wieku 15 lat opuścił rodzinne strony i zamustrował na żaglowcu towarowym kursującym po Bałtyku i Morzu Północnym. Dwa lata później uzyskał stopień starszego marynarza (Vollmatrose).

Po trzyletniej służbie (1873–1876) w Cesarskiej Marynarce Wojennej (Kaiserliche Marine) podjął naukę w szkole nawigacji w Hamburgu. 29 sierpnia 1879 roku zdał z wyróżnieniem egzamin na kapitana żeglugi wielkiej (Kapitän auf großer Fahrt) – stopień ten uprawnia do prowadzenia największych statków po wszystkich morzach i oceanach świata. Wkrótce potem zatrudnił się u hamburskiego armatora F. Laeisz, u którego pływał ponad 20 lat, najczęściej do Chile po saletrę używaną do produkcji nawozów i prochu. To były mordercze rejsy. Statki musiały płynąć wokół przylądka Horn – jednego z najniebezpieczniejszych miejsc na świecie. Hilgendorf opłynął przylądek Horn aż 66 razy, co jest rekordowym wynikiem. Większość marynarzy uważała jedno opłynięcie Hornu za wyczyn życia. Podczas tych rejsów osiągał zdumiewająco wysokie i stabilne prędkości nawet przy fatalnej pogodzie, co przyniosło mu przydomek Diabła z Hamburga (niem. Teufel von Hamburg, dialekt dolnoniemiecki: Düwel von Hamborg).

Robert Hilgendorf był nie tylko wybitnym żeglarzem, ale również naukowcem i innowatorem. Zasłynął niespotykaną umiejętnością wykorzystywania wiatru, a swoje sukcesy opierał na skrupulatnych obliczeniach i obserwacjach. Wzorował się na amerykańskim komandorze Matthew Fontainie Maurym, którego dzieła znał na pamięć. Był mistrzem nawigacji meteorologicznej na długo przed powstaniem tego terminu. Wspólnie z hamburską firmą optyczną C. Plath opracował sekstant do nocnych obserwacji.

Od 1892 roku Hilgendorf był członkiem hamburskiej loży masońskiej Boanerges zur Bruderliebe. W listopadzie 1901 roku, w wieku 49 lat, odmówił objęcia dowództwa nad pięciomasztowym żaglowcem Preußen i zakończył pracę dla armatora F. Laeisz. Został prezesem Izby Morskiej hamburskiej Deputacji ds. Handlu, Żeglugi i Przemysłu (Schifferalter) i pracował na tym stanowisku przez 27 lat, aż do przejścia na emeryturę w 1928 roku. Miał sześciu synów (dwóch z nich również zostało marynarzami) oraz dwie córki. Przeżył 85 lat. Zmarł 4 lutego 1937 roku w Hamburgu w wyniku wypadku rowerowego (źródło: de.wikipedia.org).

Miejsce urodzenia Roberta Hilgendorfa – Schiebenhorst bei Stepenitz

Przysiółek Schiebenhorst znajdował się około 4,5 km od Stepnicy (współrzędne: 53°39'18.0"N 14°40'56.0"E; 53.655000, 14.682222). Położony był tuż obok stacji jednej z najdłuższych tras wąskotorowych na Pomorzu – linii Gryfice–Stepnica, obsługiwanej przez Greifenberger Bahnen (Koleje Gryfickie). Linia ta, łącząca ruch pasażerski z towarowym, funkcjonowała od 1901 roku. Po 1945 roku przysiółek otrzymał nazwę Świba Pomorska, a w 1947 roku nadano mu nazwę Świbin. W 1950 roku pociągi nie zatrzymywały się już na stacji Świbin (przystanek został zlikwidowany). Z czasem ta linia kolei zaczęła tracić na znaczeniu. W 1977 roku została ograniczona do transportu towarowego, a w 1996 roku pociągi na tej trasie przestały jeździć. W kolejnych latach linia była rozkradana. W 2006 roku na dawnym nasypie kolejowym powstała ścieżka rowerowa.

Stepnica. Dzwon z 1924 roku z nazwiskiem Roberta Hilgendorfa stoi przy kościele św. Jacka, przy ulicy Władysława Sikorskiego, fot. 06.03.2026, SNW

Przystań im. kapitana Roberta Hilgendorfa została oddana do użytkowania w 2014 roku. Ma 2,5 m głębokości, a przy pomostach może jednorazowo zacumować około 40 jednostek. Na przystani znajduje się bosmanat z zapleczem sanitarnym, slip i słupki prądowe. Obiekt jest chroniony falochronem od strony północnej i południowej i dostosowany do potrzeb osób niepełnosprawnych. Cennik usług i aktualne informacje można znaleźć na stronie GMINY STEPNICA.

Współrzędne przystani im. kapitana Roberta Hilgendorfa:

53°39'00.2"N 14°37'12.2"E

53.650056, 14.620056

Stepnica. Przystań im. kapitana Roberta Hilgendorfa. Z przystani widać zadaszoną altanę na końcu molo, fot. 06.03.2026, SNW

Stepnica. Przystań im. kapitana Roberta Hilgendorfa, fot. 06.03.2026, SNW

Widok na przeciwległy brzeg Zalewu Szczecińskiego z przystani w Stepnicy, fot. 06.03.2026, SNW

Stepnica, zabytkowy budynek Tawerny Panorama przy ulicy Tadeusza Kościuszki, dalej na wprost znajduje się przystań im. kapitana Roberta Hilgendorfa, fot. 06.03.2026, SNW

Wejście na teren przystani im. kapitana Roberta Hilgendorfa, fot. 06.03.2026, SNW

Stepnica. Tuż obok wejścia na teren przystani im. kapitana Roberta Hilgendorfa jest rozległa przestrzeń z amfiteatrem, w którym w sezonie letnim odbywają się koncerty i wszelkie imprezy, fot. 06.03.2026, SNW