Narodowy Rezerwat Przyrody Skały Adrszpasko-Teplickie (Národní přírodní rezervace Adršpašsko-teplické skály) w Czechach jest położony w Sudetach Środkowych na wysokości między 500 a 786 m n.p.m. i zajmuje powierzchnię 1713 ha. To jeden z największych i najstarszych obszarów chronionych w Republice Czeskiej. Składa się z dwóch części: Skał Adrszpaskich (zachodnia) i Teplickich (wschodnia) połączonych Wilczym Wąwozem (Vlčí rokle) i znajduje się wewnątrz Chronionego Obszaru Krajobrazu Broumovsko (Chráněná krajinná oblast (CHKO) Broumovsko). Został objęty ścisłą ochroną w 1933 roku ze względu na unikatowe formacje skalne oraz rzadką faunę i florę, w tym polodowcowe relikty.

 

Zielony szlak, główna pętla Skalnego Miasta (Adršpašskoskalní město) w Czechach. Niedaleko Wielka Panorama, fot. 01.05.2025, SNW

 

Skalne Miasto Adršpach w Czechach. Drogowskazach w czterech językach, fot. 01.05.2025, SNW

 

 

Teplickie Skały (Teplické skály), fot. 01.05.2025, SNW

 

SZLAKI NA TERENIE REZERWATU:
ŻÓŁTY — łącznikowy: 1. pomiędzy trasami Adrszpachu i Teplic, tam gdzie znajduje się Wilczy Wąwóz ((Vlčí rokle) oraz  2. skrót pomiędzy pętlą zielone szlaku Adrszpraskich Skał.
ZIELONY — główna pętla przez Skalne Miasto w Adrszpachu ma 3,5 km długości i prawie 2000 schodów oraz wiele miejsc, w których warto na chwilę się zatrzymać. Część szlaku, od wejścia, przez Gotycką Bramę do Małego Wodospadu, jest na tyle szeroka, płaska i bez schodów, że została oznaczony jako szlak bez barier.
NIEBESKI — pętla wokół jeziora Piaskowego (Piskovna) w Adrszpachu i 6 km szlak przez Skalne Miasto w Teplicach.

 

Jezioro Pískovna w Skalnym Mieście Adršpach w Czechach to sztuczny zbiornik po dawnej kopalni odkrywkowej piasku kwarcowego o wysokiej czystości wykorzystywanego do produkcji szkła optycznego i ołowiowego, zwanego szkłem kryształowym. Wokół jeziora jest szlak o długości około 1,5 km, oznaczony kolorem niebieskim. Po drodze jest kilka miejsc odpoczynku i punktów, z których można zobaczyć spokojną taflę jeziora i pływające w nim ryby sporych rozmiarów, fot. 01.05.2025, SNW

 

Punkt widokowy na jezioro Piaskowe (Pískovna) w Skalnym Mieście Adršpach w Czechach, fot. 01.05.2025, SNW

 

Punkt widokowy na jezioro Piaskowe (Pískovna) w Skalnym Mieście Adršpach w Czechach. To samo zdjęcie co powyżej, przed skadrowaniem, fot. 01.05.2025, SNW

 

Skalne Miasto (Adršpašskoskalní město) w Czechach, fot. 01.05.2025, SNW

 

Narodowy Rezerwat Przyrody Skały Adrszpasko-Teplickie. Jeziorko Adrszpaskie, fot. 01.05.2025, SNW 

 

 Rzeka Metuja przeciska się przez skalne szczeliny i tworzy Mały i Wielki Wodospad (Malý a Velký vodopád). Mały ma niespełna 4 metry wysokości, a Wielki Wodospad ma 15 metrów wysokości, a jego przepływ można "zwiększyć" na życzenie – flisacy u góry otwierają śluzę po okrzyku turystów: "Karkonoszu, daj nam wody!" lub "Rübezahl gib uns wasser" lub po czesku "Krakonoši, dej nám vodu". Nad Wielkim Wodospadem znajduje się Jezioro Adrszpaskie, fot. 01.05.2025, SNW

 

 

Narodowy Rezerwat Przyrody Skały Adrszpasko-Teplickie, fot. 01.05.2025, SNW 

 

Narodowy Rezerwat Przyrody Skały Adrszpasko-Teplickie, fot. 01.05.2025, SNW 

 

Niedaleko rozdroża Nad Starą Piaskownią (Nad Starou pískovnou) w Adrszpaskim Skalnym Mieście w Czechach, fot. 01.05.2025, SNW

 

Tuż za Gotycką Bramą (czes. Gotická branka) w Skalnym Mieście (Adršpašskoskalní město) w Czechach, fot. 01.05.2025, SNW

 

Gotycka Brama w Skalnym Mieście (Adršpašskoskalní město) w Czechach, fot. 01.05.2025, SNW

 

Narodowy Rezerwat Przyrody Skały Adrszpasko-Teplickie. Popiersie Goethego, fot. 01.05.2025, SNW 

 

Skalne Miasto stało się słynne w epoce romantyzmu. W 1790 roku odwiedził je Johann Wolfgang von Goethe (1749–1832), o czym informuje napis na skale obok Dużego Wodospadu. Na współczesny kształt tej atrakcji miało wpływ kilka wydarzeń oraz wizja dawnych właścicieli. Trzy daty — 1824, 1828 i 1839 — wyznaczają drogę od dzikiej, nieprzebytej kniei do powstania jednej z najpiękniejszych tras turystycznych w całych Sudetach. W 1824 roku wybuchł wielki pożar, który przez kilka tygodni trawił roślinność Skalnego Miasta. To dramatyczne wydarzenie wpłynęło na obniżenie wartości tych ziem, ale również odsłoniło niedostępne dotąd zarośnięte ścieżki i skalne labirynty. Skłoniło to Jan Nepomuka Nádhernego do zakupu tych ziem i rozpoczęcia budowy pierwszej profesjonalnej sieci szlaków. Zwieńczeniem tych starań było postawienie na polecenie Ludvíka Karela Nadhernego, w 1839 roku, Bramy Gotyckiej, która do dziś stanowi wejście do Skalnego Miasta. Za czasów rodziny Nádhernych Adršpach stał się popularnym celem turystycznym, chętnie odwiedzanym nawet przez królów i cesarzy. Z czasem Skalne Miasto stało się również znanym terenem wspinaczkowym.

 

Adršpach od ok. 1526 roku do 1918 roku znajdował się w składzie Monarchii Austro-Węgierskiej (wcześniej Cesarstwa Austriackiego, a od 1867 roku Austro-Węgier). Oficjalnym językiem był niemiecki, a Adršpach było znane jako Adersbach, a wcześniej Ebersbach. Końcówka nazwy bach to po niemiecku strumień. Po rozpadzie Austro-Węgier, 28 października 1918 roku, proklamowano niepodległość Czecho-Słowacja. Historyczne ryciny i stare przewodniki niemal zawsze posługują się nazewnictwem niemieckim. Z kolei współczesne mapy i bazy wspinaczkowe operują głównie nazwami czeskimi. Poniżej zestawienie nazw (w trzech językach) najciekawszych przystanków turystycznych i formacji skalnych: 

Nazwa polska (Czeska / Niemiecka historyczna) - lokalizacja

Wilczy Wąwóz (Vlčí rokle / Wolfsschlucht) - żółty szlak łącznikowy między Adršpachem a Teplicami.

Wielka Panorama (Velká panorama / Großpanorama) - na zielonym szlaku ok. 1,3 km od wejścia w Adrszpachu, między formacjami skalnymi Starosta i Starościna a Kochankami. 

Diabelski Most  (Čertův most / Teufelsbrücke) - ok. 1 km od wejścia w Adrszpachu. 

Brama Gotycka (Gotická brána / Gotisches Tor) - ok. 800 metrów od wejścia w Adrszpachu.

Dzban (Džbán / Krug) - słynne „ucho” ok. 300 metrów od wejścia w Adrszpachu.

Głowa Cukru (Homole cukru / Zuckerhut) - stoi na wąskiej podstawie, podczas gdy góra jest szeroka i masywna. Turyści często "podpierają" ją patykami dla żartu. Znajduje się ok. 515 metrów od wejścia w Adrszpachu.

Starosta i Starościna (Starosta a Starostová / Bürgermeister und Frau) - para wysokich (około 60 m) wież skalnych, które wyglądają jakby prowadziły dialog. Znajduje się na zielonym szlaku ok. 1,2 km od wejścia w Adrszpachu i około 200 metrów przed Kochankami.  

Kochankowie (Milenci / Liebende) - wysoka na prawie 100 metrów formacja przedstawia dwie postacie przytulone do siebie. Znajduje się przy skrzyżowaniu zachodniej odnogi pętli zielonego szlaku i żółtego szlaku skrótu łącznikowego w Adrszpaskim Skalnym Mieście, od wejścia w Adrszpachu ok. 1,4 km idąc zielonym szlakiem przez Gotycką Bramę i Diabelski Most, a ok. 1 km przez łącznikowy skrót.

 

Większość turystów wybiera krótkie szlaki, bliżej Adrszpachu lub trasę z Adrszpachu do Teplic i powrót kolejką. Szlaki w Teplickich Skałach są mniej licznie odwiedzane, ale i tam są miejsca jak np. punkt widokowy Ruiny Zamku Strzemię, gdzie trzeba stanąć w kolejce, by wejść na schody. 

 

Teplickie Skały (Teplické skály), punkt widokowy Ruiny Zamku Strzemię, fot. 01.05.2025, SNW 

 

Teplickie Skały (Teplické skály), punkt widokowy Ruiny Zamku Strzemię, fot. 01.05.2025, SNW

 

Teplickie Skały (Teplické skály), fot. 01.05.2025, SNW

 

Narodowy Rezerwat Przyrody Skały Adrszpasko-Teplickie. Szlak żółty z Teplic do Wilczego Wąwozu, fot. 01.05.2025, SNW

 

Pod ziemią w Teplickich Skałach istnieje system korytarzy nazwany systemem "Posejdon". Powstał wskutek spekań zwartego piaskowca. Ich łączna długość wynosi około 27 km, różnica wysokości 105 metrów, a szczeliny i przepaście są głębsze niż 60 metrów. Jaskinia Teplicka o długości 1065 metrów jest najdłuższym labiryntem pseudokrasowym w Czechach, ale do zwiedzania udostępnione są tylko dwie jaskinie, Skalni chram (Świątynia Skalna) oraz Pruvodcovska (Przewodnicka).

 

BILETY

Od 2021 roku wprowadzono restrykcyjne limity wejść. Ma to na celu ochronę przyrody i komfort zwiedzania. W szczycie sezonu bilety w kasie często kończą się już rano. System rezerwacji działa NA STRONIE. Kupując online, należy wybrać konkretną godzinę wejścia. Co ważne: bilet online jest tańszy i gwarantuje wejście. Dlatego bilety na wejście do rezerwatu oraz bilety parkingowe warto zakupić z wielodniowym wyprzedzeniem. 

 

ZAKAZY: W całym rezerwacie obowiązuje wiele zakazów, m.in. zakaz schodzenia ze szlaków, jazdy na rowerze i palenia papierosów. Ważne ! — na trasie nie ma toalet. 

 

Więcej na temat biletów, limitów i ciekawych formacji skalnych w artykule: 

Skalne Miasto w Czechach — trasa Adršpach - Teplice nad Metuji